Erfbelasting: veelgestelde vragen

Dat hangt af van je relatie tot de overledene. In 2026 erft een echtgenoot of partner € 828.035 belastingvrij, een kind of kleinkind € 26.230, een ouder € 62.110 (beide ouders samen) en alle andere erfgenamen, zoals een broer, zus of vriend, € 2.769. Voor een kind met een beperking geldt onder voorwaarden een verhoogde vrijstelling van € 78.671.

In 2025 waren de bedragen iets lager: € 804.698 voor een partner en € 25.490 voor een kind. Bekijk alle bedragen en voorwaarden op de pagina vrijstellingen erfbelasting.

Als kind heb je in 2026 een vrijstelling van € 26.230. Over het deel daarboven betaal je 10% erfbelasting tot een belast bedrag van € 158.669 en 20% daarboven. Dat geldt ook voor stief- en pleegkinderen.

Een voorbeeld: erf je in 2026 € 100.000 van je moeder, dan is € 73.770 belast en betaal je € 7.377 erfbelasting. Bereken je eigen situatie met de erfbelasting rekentool of bekijk het uitgewerkte rekenvoorbeeld.

Meestal niet of weinig. De partnervrijstelling is in 2026 € 828.035, veruit de hoogste vrijstelling. Pas boven dat bedrag betaalt de partner 10% (en 20% voor zover het belaste deel boven € 158.669 komt).

Twee aandachtspunten. Krijg je door het overlijden een partnerpensioen of lijfrente, dan gaat de helft van de waarde daarvan van je vrijstelling af (pensioenimputatie); er blijft altijd minimaal € 213.915 over (2026). En bij de wettelijke verdeling schiet de langstlevende de erfbelasting over de erfdelen van de kinderen meestal direct voor.

Een kleinkind heeft in 2026 dezelfde vrijstelling als een kind (€ 26.230), maar betaalt een hoger tarief: 18% over de belaste verkrijging tot € 158.669 en 36% daarboven.

Een voorbeeld: erft je kleinkind in 2026 € 50.000 via je testament, dan is € 23.770 belast en betaalt het € 4.279 erfbelasting. Een achterkleinkind betaalt hetzelfde tarief, maar heeft een veel lagere vrijstelling: € 2.769.

Broers, zussen, vrienden en verre familie vallen in de groep overige erfgenamen. In 2026 is de vrijstelling € 2.769 en betaal je 30% erfbelasting over de belaste verkrijging tot € 158.669 en 40% daarboven. Ook ouders die van hun kind erven betalen dit tarief, al is hun vrijstelling hoger: € 62.110 voor beide ouders samen.

Een voorbeeld: erf je in 2026 € 25.000 van je broer, dan is € 22.231 belast en betaal je € 6.669 erfbelasting, effectief 26,7%.

Overlijdt iemand in 2026 of later? Dan moet de aangifte erfbelasting binnen 20 maanden na het overlijden binnen zijn. Deze termijn is per 1 januari 2026 verruimd; voor een overlijden in 2025 geldt nog de oude termijn van 8 maanden.

De Belastingdienst stuurt erfgenamen meestal vanzelf een aangiftebrief. Erfgenamen kunnen samen in één aangifte aangeven wat ieder erft, online via Mijn Belastingdienst. Na de termijn gaat belastingrente lopen, dus op tijd aangifte doen scheelt geld.

Voor een geërfde woning geldt de WOZ-waarde, niet de verkoopprijs. Je mag daarbij kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden en die van het jaar erna. In een stijgende huizenmarkt is de oudere (lagere) WOZ-waarde meestal het voordeligst.

Een eventuele hypotheek op de woning trek je af van de erfenis. Voor de rest van de erfenis, zoals spaargeld en beleggingen, geldt de waarde op de dag van overlijden.

De bekendste manier is schenken bij leven. Wat je tijdens je leven belastingvrij wegschenkt, zit later niet meer in de erfenis. In 2026 mag je je kind jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken en anderen € 2.769. Bereken het effect met de schenkbelasting rekentool.

Let op: schenkingen in de 180 dagen voor het overlijden tellen mee in de erfenis. Op het laatste moment schenken om erfbelasting te besparen werkt dus niet. Ook een testament kan helpen om de erfenis fiscaal slimmer te verdelen; daarvoor ga je naar een notaris.

Samenwonen alleen is niet genoeg. Voor de hoge partnervrijstelling van € 828.035 (2026) moet je als samenwoners aan voorwaarden voldoen: je staat minimaal 6 maanden samen ingeschreven op hetzelfde adres én je hebt een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting. Zonder zo'n contract geldt de eis dat je minimaal 5 jaar samen op hetzelfde adres staat ingeschreven.

Voldoe je niet aan de voorwaarden, dan val je in de groep overige erfgenamen, met een vrijstelling van € 2.769 en een tarief van 30% tot 40%. Het verschil is enorm; een samenlevingscontract regelen kan dus veel erfbelasting schelen.

Per 1 januari 2026 zijn drie dingen veranderd. De aangiftetermijn is verruimd van 8 naar 20 maanden na het overlijden, voor overlijdens vanaf 1 januari 2026. Schenkingen in de 180 dagen voor het overlijden worden alleen nog via de erfbelasting belast, dus zonder aparte aangifte schenkbelasting.

Daarnaast tellen biologische kinderen ook zonder juridische erkenning voortaan als kind voor de erf- en schenkbelasting. Zij krijgen daarmee de kindvrijstelling (€ 26.230 in 2026) en het lage tarief van 10% tot 20%. Het biologische ouderschap moet dan wel worden aangetoond, bijvoorbeeld met een DNA-test.

Nee. Je kunt een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Bij beneficiair aanvaarden ben je niet met je eigen geld aansprakelijk voor schulden van de overledene. Dat is verstandig als je niet zeker weet of de erfenis positief is.

Erfbelasting betaal je alleen over wat je daadwerkelijk erft. Is de erfenis negatief of verwerp je hem, dan betaal je geen erfbelasting. Verwerpen of beneficiair aanvaarden regel je via de rechtbank; laat je hierover adviseren door een notaris.