Belasting in Nederland: hoe werkt het?
Iedereen die in Nederland woont of werkt, betaalt belasting. De overheid gebruikt dat geld voor zaken als zorg, onderwijs, wegen en uitkeringen. Elk jaar doe je belastingaangifte. Daarin geef je door wat je hebt verdiend en wat je eventueel mag aftrekken.
Op deze pagina lees je hoe het Nederlandse belastingstelsel in grote lijnen werkt, welke soorten belasting er zijn en wat je zelf kunt regelen.
Waar gaat je belastinggeld naartoe?
Belasting is geld dat je verplicht aan de overheid betaalt. In ruil daarvoor financiert de overheid voorzieningen waar iedereen gebruik van maakt. Denk aan ziekenhuizen, scholen, politie, wegen, het openbaar vervoer en uitkeringen.
De Belastingdienst int het geld, controleert of iedereen het juiste bedrag betaalt en keert toeslagen uit.
Hoe werkt het belastingstelsel?
Nederland heeft een progressief belastingstelsel. Dat betekent: hoe meer je verdient, hoe hoger het percentage belasting over het bovenste deel van je inkomen. De gedachte is dat mensen met een hoger inkomen meer kunnen bijdragen.
Je betaalt niet over je hele inkomen hetzelfde tarief. Het stelsel werkt met belastingschijven. Over het eerste deel van je inkomen betaal je een lager percentage, over het volgende deel een hoger percentage.
De belangrijkste belasting: inkomstenbelasting
De belasting waar de meeste mensen mee te maken hebben, is de inkomstenbelasting. Die betaal je over wat je verdient en bezit. De inkomstenbelasting is verdeeld in drie groepen, die boxen heten.
Inkomen uit werk en woning
Salaris, uitkering, pensioen of winst uit een eigen onderneming. Ook je koopwoning valt hieronder. In deze box gelden de belastingschijven met oplopende tarieven.
Inkomen uit aanmerkelijk belang
Alleen voor mensen die minimaal 5% van de aandelen in een bv of nv bezitten. De meeste werknemers hebben hier niet mee te maken.
Inkomen uit sparen en beleggen
Je betaalt belasting over je vermogen boven het . In 2026 is dat € 59.357 per persoon.
Meer lezen? Bekijk de uitleg over inkomstenbelasting en de belastingschijven per jaar.
Welke belastingen zijn er nog meer?
Naast inkomstenbelasting betaal je in het dagelijks leven nog andere belastingen. Het verschil zit in hoe je ze betaalt.
Belasting die je zelf afdraagt
Sommige belastingen betaal je rechtstreeks aan de Belastingdienst, op basis van je inkomen of vermogen. Dat heet directe belasting.
- Inkomstenbelasting (over je inkomen)
- Vennootschapsbelasting (over bedrijfswinst)
- Erf- en schenkbelasting (over een erfenis of schenking)
Belasting die in de prijs zit
Andere belastingen betaal je zonder dat je het direct merkt. Ze zitten verwerkt in de prijs van wat je koopt. Dat heet indirecte belasting.
- Btw (21% of 9%, op bijna alles wat je koopt)
- Accijns (extra belasting op brandstof, alcohol en tabak)
- Motorrijtuigenbelasting (wegenbelasting)
Elk jaar aangifte doen
Elk jaar doe je belastingaangifte over het voorgaande jaar. Je geeft daarin aan wat je hebt verdiend, welke aftrekposten je hebt en wat je vermogen is. De Belastingdienst berekent op basis daarvan of je geld terugkrijgt of moet bijbetalen.
Voorbereiden
Verzamel je gegevens: jaaropgave, hypotheekafschrift, giftenbewijzen
Aangifte doen
Log in op mijn.belastingdienst.nl met DigiD (1 maart – 1 mei)
Controleren
Check de vooraf ingevulde gegevens en vul aftrekposten aan
Aanslag ontvangen
De Belastingdienst berekent of je geld terugkrijgt of bijbetaalt
Voorbereiden
Verzamel je gegevens: jaaropgave, hypotheekafschrift, giftenbewijzen
Aangifte doen
Log in op mijn.belastingdienst.nl met DigiD (1 maart – 1 mei)
Controleren
Check de vooraf ingevulde gegevens en vul aftrekposten aan
Aanslag ontvangen
De Belastingdienst berekent of je geld terugkrijgt of bijbetaalt
Wanneer?
De aangifte loopt elk jaar van 1 maart tot 1 mei. Doe je aangifte voor 1 april? Dan krijg je meestal voor 1 juli bericht van de Belastingdienst.
Hoe?
Je doet aangifte via mijn.belastingdienst.nl. Je logt in met en de Belastingdienst vult een groot deel alvast voor je in. Maar controleer alles goed. Niet alles staat er automatisch in. Aftrekposten zoals zorgkosten of giften moet je zelf toevoegen.
Wat krijg je terug?
Na je aangifte ontvang je een . Dat is een brief (of bericht in je berichtenbox) waarin staat of je geld terugkrijgt of nog iets moet betalen. Het verschil hangt af van hoeveel belasting je werkgever of uitkeringsinstantie al heeft ingehouden.
Aftrekposten en heffingskortingen
Aftrekposten: soms betaal je minder
Bij bepaalde uitgaven mag je een deel aftrekken van je inkomen. Daardoor betaal je minder belasting. Dit heet een . Bekende voorbeelden zijn:
- hypotheekrente op je koopwoning
- bepaalde zorgkosten boven een drempelbedrag
- giften aan goede doelen (onder voorwaarden)
Niet iedereen heeft aftrekposten, maar het is goed om te checken of jij er recht op hebt. Vooral bij giften en zorgkosten laten mensen regelmatig geld liggen.
Wil je snel weten welke aftrekposten voor jou gelden? Doe de aftrekpostencheck.
Heffingskortingen: korting op je belasting
Naast aftrekposten bestaan er . Dat is een bedrag dat direct van je belasting afgaat. Bekende kortingen zijn:
- de algemene heffingskorting (voor iedereen)
- de arbeidskorting (als je werkt)
- de inkomensafhankelijke combinatiekorting (als je werkt en een jong kind hebt)
De meeste heffingskortingen worden automatisch verrekend via je werkgever. Maar soms heb je recht op meer dan wat je werkgever verrekent. Bij je aangifte wordt dit gecorrigeerd.
De rol van de Belastingdienst
De Belastingdienst is de overheidsorganisatie die belastingen int en toeslagen uitkeert (zoals zorgtoeslag en huurtoeslag). Ze verwerken je aangifte, berekenen je aanslag en controleren of alles klopt.
Heb je een vraag over je aangifte of aanslag? Je kunt gratis bellen met de BelastingTelefoon: 0800 - 0543. Ze zijn bereikbaar op werkdagen.
Meer lezen over wat de Belastingdienst doet en hoe je contact opneemt? Lees de pagina over de Belastingdienst.
Bereken wat jij kunt besparen
We hebben gratis rekentools waarmee je in een paar minuten ziet of je belastingvoordeel hebt.
Aftrekpostencheck
Ontdek in 2 minuten welke aftrekposten voor jou gelden. Beantwoord een paar simpele vragen en je weet waar je staat.
- Gratis en zonder account
- Klaar in 2 minuten
Middelingsberekening
Had je de afgelopen jaren wisselend inkomen? Met middeling kun je mogelijk belasting terugkrijgen.
- Gratis en zonder account
- PDF-verzoek direct downloaden
Vermogensbelasting berekenen
Bereken hoeveel box 3-belasting je betaalt over je spaargeld, beleggingen en andere bezittingen.
- Gratis en zonder account
- Klaar in 30 seconden
Giftenaftrek berekenen
Geef je aan goede doelen? Bekijk hoeveel belastingvoordeel je kunt hebben, ook als je samen met een partner aangifte doet.
- Gratis en zonder account
- Klaar in 2 minuten
Bruto-netto berekenen
Vul je bruto jaarsalaris in en zie direct hoeveel je netto overhoudt. Met uitleg per belastingschijf en heffingskorting.
- Gratis en zonder account
- Klaar in 30 seconden
Meer lezen
Aangifte inkomstenbelasting doen
Wanneer moet het, wat heb je nodig en hoe werkt het precies? Met tips om geld terug te krijgen.
OverzichtAftrekposten: welke kosten kun je aftrekken?
Overzicht van de belangrijkste aftrekposten met uitleg, voorbeelden en tips.
UitlegInkomstenbelasting: box 1, 2 en 3 uitgelegd
Hoe werkt de inkomstenbelasting? Uitleg over de drie boxen en wat er in elk valt.
OverzichtBelastingschijven: tarieven per jaar
Bekijk de belastingschijven en tarieven per jaar, met uitleg over hoe ze werken.
InformatieBelastingdienst: contact en informatie
Wat doet de Belastingdienst en hoe neem je contact op? Met telefoonnummers en tips.
RegelingMiddeling: voordeel bij wisselend inkomen
Hoe werkt middeling en hoe vraag je het aan? Met gratis berekening en PDF-verzoek.
Veelgestelde vragen
Hoe werken belastingschijven?
Het belastingstelsel werkt met schijven. Over het eerste deel van je inkomen betaal je een lager percentage. Over elk volgend deel betaal je meer. Je betaalt dus niet over je hele inkomen het hoogste tarief. Bekijk de actuele belastingschijven per jaar.
Wanneer moet ik belastingaangifte doen?
De belastingaangifte loopt elk jaar van 1 maart tot 1 mei. Je doet aangifte over het voorgaande jaar via mijn.belastingdienst.nl. Doe je aangifte voor 1 april? Dan krijg je meestal voor 1 juli bericht van de Belastingdienst.
Wat zijn aftrekposten?
Een aftrekpost is een uitgave die je van je belastbaar inkomen mag aftrekken. Hierdoor betaal je over een lager bedrag belasting. Bekende voorbeelden zijn hypotheekrente, giften aan goede doelen en bepaalde zorgkosten. Bekijk het belastingwoordenboek voor een overzicht van veelgebruikte termen.
Wat is het verschil tussen directe en indirecte belasting?
Directe belasting betaal je rechtstreeks aan de Belastingdienst, op basis van je inkomen of vermogen. Voorbeelden zijn inkomstenbelasting en erfbelasting. Indirecte belasting zit verwerkt in de prijs van wat je koopt, zoals btw en accijns.
Ken je iemand voor wie dit ook handig is?